O le ā le eseesega i le va o le graphite ma le carbon?

O le eseesega i le va o le graphite ma le carbon i mea o le carbon o le auala lea e fausia ai le carbon i mea taitasi. E pipii faatasi atomu carbon i ni filifili ma ni mama. I mea uma o le carbon, e mafai ona gaosia ai se fausaga tulaga ese o le carbon.

H81f6b1250b7a4178ba8db0cce3465132e.jpg_350x350
E maua mai le kaponi le mea e sili ona vaivai (kalafite) ma le mea e sili ona malō (taimane). O le eseesega autū i le va o mea kaponi o le auala lea e fausia ai le kaponi i mea taʻitasi. E pipii faʻatasi atu atomu kaponi i ni filifili ma ni mama. I mea kaponi taʻitasi, e mafai ona gaosia se faʻatulagaga tulaga ese o le kaponi.
O lenei elemene e iai le tomai faapitoa e fausia ai ni fusi ma ni mea e tuufaatasi e ia lava, ma maua ai le tomai e faatulaga ma toe faatulaga ai ona atomu. O elemene uma, o le kaponi e gaosia ai le aofaiga aupito tele o mea e tuufaatasi - e tusa ma le 10 miliona fausaga!
E tele fa'aaogāga o le kaponi, e pei o le kaponi mama ma le kaponi fa'atasi. O le mea autū, e fai o ni hydrocarbons i le tulaga o le kesi methane ma le suāuu mata. E mafai ona fa'amamāina le suāuu mata i le penisini ma le kerosene. O nei mea uma e lua e fai ma suau'u mo le mafanafana, masini, ma le tele o isi mea.
E nafa fo'i le kaponi ma le fausiaina o le vai, o se vaila'au e mana'omia mo le ola. E iai fo'i o ni polymers e pei o le cellulose (i la'au) ma palasitika.

I le isi itu, o le graphite o se allotrope o le carbon; o lona uiga o se mea e faia na'o le carbon mama. O isi allotropes e aofia ai taimane, carbon amorphous, ma malala.
O le "Karapite" e sau mai le upu Eleni "graphein," o lona uiga i le Igilisi "ia tusitusi." E fausia pe a fesoʻotaʻi faʻatasi atoma kaponi i ni laupepa, o le karapite o le ituaiga kaponi sili ona mautu.
E vaivai le kalafite ae e matuā malosi lava. E tete'e atu i le vevela ma, i le taimi lava e tasi, o se aveta'avale lelei o le vevela. E maua i papa metamorphic, e foliga mai o se mea u'amea ae e le matala i se lanu e amata mai le efuefu pogisa i le uliuli. E ga'o le kalafite, o se uiga e avea ai ma se suau'u lelei.
E fa'aaogaina fo'i le kalafite o se vali ma se mea e fa'apipi'i ai tioata i le gaosiga o tioata. E fa'aaogaina fo'i e reactors fa'aniukilia le kalafite o se fa'atonutonu eletise.

3

E lē o se mea e ofo ai le mafuaʻaga e talitonu ai o le kaponi ma le karapite o le mea e tasi ma le mea e tasi; e fesoʻotaʻi vavalalata lava i laʻua. E maua le karapite mai le kaponi, ma e fausia le kaponi i le karapite. Ae o le tilotilo totoʻa atu i ai o le a e iloa ai e lē o le mea e tasi ma le mea e tasi.


Taimi na lafoina ai: Tesema-04-2020